Onderzoek naar wensen van mensen tav de natuur en de marketingsstrategie van natuurorganisaties
Met behulp van de video “Mijn Stukje Natuur” heeft Helena Berends een analyse kunnen maken van wat natuurorganisaties weten, vinden en doen rond het brede spectrum van mensenwensen tav de natuur. Na vertoning van de video aan allerlei natuurorganisaties zoals Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Natuur en Milieu, ANWB, Recron, Geldersch Landschap, een gemeentelijke dienst groen en natuur, een provinciale dienst voor het landelijkgebied, ambtenaren van het ministerie van LNV, etc. werden de kijkers geinterviewd over hun visie op natuur: is die er voor de natuur zelf of is die er ook voor de mensen? En hoe wordt deze vraag naar natuur vertaald in het natuurmarketingsbeleid van de organisatie?
Resultaat: er valt een verbreding van het begrip natuur waar te nemen bij natuurorganisaties en in zekere zin een democratisering van de natuur in de praktijk. Terwijl sommige organisaties liever geen bankjes neerzetten in de natuur (daar komt alleen rommel van) doen de meeste organisaties wel heel bewust iets voor mensen en recreanten: er zijn wandelpaden, soms ook toegankelijk voor rolstoelen, er worden aantrekkelijke theehuizen gebouwd op plekken in de natuur waar veel mensen komen, er zijn natuurtransferia (voor autobezitters) ingericht, leuke excursies, speelbossen, plannen voor smulbossen, etc.
Het rapport bevat ook een matrix van wensen tav natuur en groen met een literatuuroverzicht van wat er bekend is over de activiteiten van mensen in de natuur, hun motieven, hun wensen, hun voorkeuren tav typen natuur. We zien dan veel witte plekken en hoe onderzoekers zich alleen gefocussed hebben op wandelen en fietsen.
Het idee voor dit onderzoek (en gebruik van een video) komt deels uit het feit dat Helena Berends opgroeide in Rio de Janeiro (Brazilië), waar de natuur er voor iedereen is, met een strand als Copacabana waar rijk en arm naast elkaar ligt, een nationaal park midden in de stad (met zijn wereldberoemde suikerbrood) van 10 miljoen mensen ligt. Helemaal geen natuur dat door ecologen is aangewezen maar natuur voor iedereen!
Foto’s en uitspraken van een aantal geïnterviewde mensen:
In het Bijlmerpark: "Dit is een korte weg, waar je het hele jaar door kunt lopen. Ik ontmoet er altijd mensen en ik zie kikkertjes, kraaien en dat soort dingen". "Het park moet blijven" zegt ze resoluut aan het eind.
Een volkstuinierder: "Wij doen hier aan ecologisch tuinieren", "Het heerlijk-ste moment van de dag is als ik hier ‘s-ochtends naar buiten kom en de rust ervaar, ondanks het verkeer en de vliegtuigen" en "Je hoeft toch niet naar het buitenland als je dit hebt?"
Rapport:
Helena Berends, “Vraag en aanbod van Natuur- Over de maatschappelijke vraag naar natuur en het antwoord erop van eigenaren en beheerders van natuur” (met video op cd-rom), Alterra rapport nr. 605, 2002.
Referenties:
De volgende personen en organisaties deden mee aan dit onderzoek: Arjan de Bakker (ANWB), Theo Widdershoven (Staatsbosbeheer), Willem Eckhard en Bram Vreugdenhil (Provincie Gelderland), Liane Schroder (Natuurmonumenten), Marije Veer (KIC- Stichting Recreatie), Wim Haver (Gemeente Wageningen), Rob Nas (Bosschap), Janine Pijl (Geldersch Landschap en Geldersche Kasteelen), Frank van de Ven (Stichting Natuur en Milieu), Derk Jan Verstand (Recron), Anja Hagendoorn (Expertise Centrum LNV).
Pers:
In het blad WB van 5 december 2002 schrijft journalist Martin Woestenburg over deze studie (onder de titel: “Gewone mensen willen de ecologen natuur niet”): “Helena Berends berekende dat bij traditioneel en veel gebruikt onderzoek naar mensenwensen tav de natuur, minder dan 20% antwoord geeft. Vooral de hogeropgeleiden worden gehoord. Daarom liet Berends een video maken (met de zg detective methode) waar ook ‘gewone mensen’ te zien zijn en gehoord worden. Dat de maatschappelijke vraag naar natuur anders is dan de natuur van de Ecologische Hoofdstructuur die de ecologen zo graag zien, is te zien op de video die de onderzoekers lieten maken. Een golfer over de natuur: “Da’s gewoon lekker. Als je een glaasje bier lekker vindt, dan vraag je ook niet waarom je dat lekker vindt. Ik vind het gewoon lekker om buiten te lopen.” Een jochie uit Brunssum: “Ik vind het wel leuk in de natuur, want je kunt er goed in spelen”. Etc. Berends vindt het vreemd dat er zo weinig bekend is over de wensen die mensen hebben ten aanzien van de natuur. “We weten per postcode welke merken auto’s ergens populair zijn, maar wat die mensen willen en doen in de natuur weten we niet.’ Etc martin@woestenburg.nl
In het blad Recreatief van de Stichting Recreatie (december 2001) wordt melding gemaakt van de Basismatrix ‘Wensen natuur en Groen’ die in het rapport is opgenomen (en op verzoek van Berends gemaakt werd door Marije Veer en Angele Linnartz van de Stichting Recreatie tel 070 427 54 54.
In het blad Landwerk (nr 1- 2003) schrijft Martin Woestenburg: Natuurbeleid is beleid van ecologen” … “Volgens Berends is het onderzoek naar mensenwensen in de afgelopen jaren teveel gericht geweest op ecologenwensen en –vragen. Voor haar eigen onderzoek ondervroeg ze mensen in Limburg, het rivierengebied, Texel, een paar stadsparken en Friesland. Ze vroeg aan bezoekers wat ze nu eigenlijk deden in de natuur en wat we ervan vonden. Ecologische overwegingen bleken nauwelijks te leven. Een golfer: “Natuur, das gewoon lekker”. Een vrouw in het Bijlmerpark: “Dit is de korte weg, waar je het hele jaar door kunt lopen. Ik ontmoet er altijd mensen en zie kikkertjes, kraaien en dat soort dingen” .. etc
|
